Max, Mischa en het Tet-offensief

Vertaald door Edith Koenders, Paula Stevens
Uitgegeven bij Podium
1229 blz.

Als kind speelt Max met zijn vriendjes het Tet-offensief na in Stavanger, Noorwegen. Als zijn ouders helemaal onverwachts besluiten naar Long Island, Amerika te emigreren, is de jonge Max even het noorden kwijt. Maar hij raakt bevriend met Mordecai,  stort zich in de wereld van het theater, wordt verliefd op Mischa en ontmoet zijn oom Owen, een Vietnam-veteraan.  

Max, Mischa en het Tet-offensief is een heel menselijke roman over vriendschap en loyaliteit, over liefde en over eenzaamheid. Maar er is ook een groter perspectief: een heel tijdperk komt voorbij in deze roman: van de wereldwijde protesten tegen de oorlog in Vietnam, tot de aanslagen van 9/11 en de bankencrisis in 2008 en dat is op zich al boeiend genoeg. En als je dat alles mee beleeft door de ogen van twee experimenterende jonge kunstenaars in New-York, Max  een theatermaker, Mischa een beeldend kunstenaar, dan krijg je er ook nog eens een culturele dimensie bij. 

Indrukwekkend en ja, soms misschien wat lang. Ik had wat moeite om de diepgaande kunstanalyses te volgen, maar dat is een bezwaar dat in het niet valt tegenover wat deze roman te bieden heeft. Het is een roman die niet meteen uit je gedachten gaat. Ik weet nu al dat er weer een leesdipje volgt.

★★★★

Wat het hart verwoest - John Boyne

Uitgegeven bij Meulenhoff
Vertaald door Jan Pieter van der Sterre en Reintje Ghoos  
608 blz.

Wat het hart verwoest is het verhaal van Cyril Avery, die in 1945 in Ierland geboren wordt. Zijn moeder staat hem af aan een welgesteld echtpaar, die hem er keer op keer aan herinneren dat hij geen echte Avery is. Geen wonder dat Cyril moeite heeft met het vinden van een eigen identiteit. 

Daar zijn nog andere redenen voor, want  het katholieke na-oorlogse Ierland blinkt niet meteen uit in verdraagzaamheid voor wie net even anders is. 

Cyril's levensverhaal wordt een prachtige tocht door de veranderende wereld in de tweede helft van de twintigste eeuw, van Ierland over Amsterdam tot New-York en terug naar Ierland.  Waar zijn vorige Ierse roman De grote stilte het vooral had over de hypocrisie van de katholieke kerk inzake kindermisbruik, focust Boyne  nu op de problematische geschiedenis èn emancipatie van homoseksuelen. De katholieke kerk komt er ook hier niet goed uit. Indrukwekkend. En het is ook nog eens een mooie ode aan de liefde, hoe pijnlijk de zoektocht soms ook moge zijn. 

★★★★

De gouden bril - Giorgio Bassani

Vertaald door Tineke van Dijk
Uitgegeven bij Meulenhoff Amsterdam
127 blz.

Giorgio Bassani. Nooit van gehoord, denk je misschien. Maar als ik zeg De tuin van de familie van de Finzi-Contini's gaat er wellicht een belletje rinkelen.  Van deze novelle maakte Vittorio de Sica een schitterende film.  Samen met De gouden bril maakt de novelle deel uit van Bassani's grote roman over Ferrara, een kroniek verteld door een jonge joodse student ten tijde van het opkomende fascisme en de eerste rassenwetten tot de na-oorlogse jaren, de jaren van de stilzwijgende schaamte

In De gouden bril focust Bassani op dr Fadigati, een gerenommeerde arts met een solitaire levenswandel. De Ferrarezen lopen hoog met hem op en ook al vermoedt iedereen veel, het wordt allemaal getolereerd, tot Bassani de grootste zonde van allemaal begaat en alle discretie afwerpt in een affaire met een veel jongere, arrogante student. Fadigati is ook joods, en  dat was voorheen nauwelijks een probleem in Ferrara, een stadje met een bloeiende joodse gemeenschap. Maar we schrijven 1936 en de bourgeoisie is al helemaal geïnfecteerd met het haat-discours van de fascistische partij. 

Fadigati zal dus onvermijdelijk ten onder gaan.  Een jonge joodse student Bruno Latges, het literaire alter ego van Bassani in deze stadskroniek, ziet het allemaal vanop enige afstand aan.  Je voelt de ethische spanning zinderen doorheen de novelle.

Eerder had ik het volledige werk Het verhaal van Ferrara al eens in mijn handen, maar ik liet me toen afschrikken door zijn meer dan 700 pagina's. Ooit, dat beloof ik mezelf, zal ik het helemaal uitlezen. Ik weet nu wat ik mag verwachten: geen spektakelproza, geen pamflettaire discussies, maar een bedrieglijk kabbelend verhaal dat onder je huid kruipt.  Een ontdekking. 

 

 
 
Wie graag meer leest over Bassani en zijn band met Ferrara geef ik graag deze link mee. http://www.gieroscope.nl/wp-content/uploads/Ferrara-Bassani.pdf