Fayne - Ann-Marie MacDonald

Vertaald door Inger Limburg

Uitgegeven bij Nijgh & van Ditmar

768 blz.

In Fayne zien we hoe Charlotte Bell heel beschermd en geïsoleerd opgevoed wordt op een afgelegen landgoed in de ‘moors’ op de grens tussen Schotland en Engeland. Als haar vader haar niets meer kan leren, huurt hij een privé leraar voor haar in, met de specifieke vraag om haar te onderwijzen alsof ze een jongen was. Voor een Victoriaanse adellijke familie bepaald ongewoon. 

Met de puberteit verliest haar leven veel van zijn zekerheden. Waarom voelt ze zich onbehaaglijk bij het portret van haar overleden moeder? En kan ze ooit zo geliefd worden als haar eveneens gestorven broertje dat als baby mee op het portret staat? En wat is die mysterieuze aandoening waardoor ze van de buitenwereld afgesloten wordt?  

Ik zou zo nog even kunnen doorgaan maar het risico op spoilers wordt te groot. 

Ik hou wel van de eind 19de-eeuwse sfeer: er zitten veranderingen aan te komen, de wetenschap eist haar plaats op. Maar tegelijkertijd blijven de omgangsvormen zo rigide, en op het platteland heerst nog heel veel bijgeloof.  Een beetje te vergelijken met The Essex Serpent (Sarah Perrins) en Remarkable Creatures (Tracy Chevalier). Wat een uitdaging moet het geweest zijn om dan op te groeien, zeker voor een meisje. Ik vind de roman ook knap geschreven. De personages versterken de thematiek en omgekeerd. De beschrijvingen zijn origineel. 

Naar het einde toe wordt de plot wat minder geloofwaardig. Maar dan heb je ondertussen al zoveel leesplezier gekregen dat je het er wel bij neemt. Altijd een feest om nog eens een epische roman in handen te hebben. Het romangenre is dan wel flexibel en leent zich tot veel, maar een goed verhaal is voor mij toch nog altijd de basis.

 

✭✭✭✭

Een soort van liefde - Alicja Gescinska

Een licht-filosofische roman over de liefde, over soorten van liefde. 

Enerzijds de moeizame liefde van een vader en een dochter. Elizabeth Vernon moet na het overlijden van haar vader het huis leegmaken en reageert daarop  emotioneler dan ze zelf had verwacht. En dan is er nog de stormachtige liefdesgeschiedenis van een jonge Belgische studente met professor Raymond Vernon. Waarmee zeker niet alles gezegd is, maar dat zijn wel de hoofdlijnen. 

Gescinka schreef eerder al een autobiografisch gekleurd werk over vrijheid. Net als vrijheid is liefde een begrip dat moeilijk te vatten is. Daarom kan je het volgens haar beter in een roman behandelen dan in een wetenschappelijke verhandeling. Dat betekent dat de verhaallijn toch altijd wat ondergeschikt blijft aan de filosofische bedoeling van deze roman. En dat is best een moeilijke evenwichtsoefening. De fictielezer struikelt misschien over de vele oneliners, de filosofische lezer vindt het verhaal misschien maar niks. 

Ik vind dat ze er vrij goed mee wegkomt. De romanpersonages en de plot zijn op zichzelf boeiend  om tot het einde toe van deze roman te genieten, en tussen de vele oneliners zaten ook wel pareltjes. Perfect was deze roman niet. Om in de stijl van het boek te blijven sluit ik zelf af met deze:

There's a crack in everything, that's how the light gets in. (Leonard Cohen)

★★★★

Tirza - Arnon Grunberg

Uitgegeven bij Nijgh & Van Ditmar
430 blz.

Tirza is Jörgen Hofmeester’s jongste dochter. Zijn oogappel en zijn alles. Letterlijk dan, want al het andere is hij kwijtgespeeld. Zijn vrouw, die er plots vandoor ging. Zijn oudste dochter die naar Frankrijk getrokken is. Zijn job bij de uitgeverij, waar hij van de ene dag op de andere boventallig, zeg maar overbodig, geworden is. Zijn  zorgvuldig gespaarde maar minder zorgvuldig belegde miljoen, in rook opgegaan.

Tirza’s afstudeerfeestje, door Hofmeester zo tot in de puntjes voorbereid, wordt  een kantelmoment in de roman en in Hofmeesters leven. Want  sushihapjes maken kan je leren. Geen cursus heeft hem echter voorbereid op de plotse terugkeer van de echtgenote en de ontmoeting met Tirza’s vriend, de Marokkaanse Choukri die als twee druppels water op  Mohammed Atta lijkt.

De gebeurtenissen gaan met Hofmeester op de loop en het verhaal neemt meer dan een onverwachte wending. Hier ontwikkelt de roman zich tot een echte pageturner. Je moet het Grunberg aangeven, de roman leest als een trein. En de machteloosheid van iemand die alleen nog de liefde van zijn dochter heeft en die ook nog dreigt/meent te verliezen komt zeer sterk binnen. Prachtig zijn ook de scènes in Namibië, waar Hofmeester op zoek gaat naar zijn dochter en haar vriend. Ik heb de filmversie nog niet gezien, maar je ziet zo de filmische mogelijkheden.

Toch had ik een dubbel gevoel bij dit boek. Ik miste iets van de scherpte van de jongere Grunberg. Dat zalige cynisme is nu vervangen door een mij iets te geconstrueerd levensbeeld. Alsof alleen de duistere kant  is overgebleven, zonder het tegengewicht van de humor.  

Misschien dat ik de roman ooit nog een keer herlees, als ik er de moed voor heb. Want ook dit is Grunberg, je ziet de kracht van het boek, maar echt genieten van de lectuur doe je niet.

★★★1/2