★ heeft mij niet overtuigd
★★ niet slecht
★★★ goed
★★★★ een aanrader
★★★★★ een meesterwerkje

maandag 5 december 2016

Heerlijk fietsreisverslag van een auteur die ik sinds zijn roman La Superba in mijn hart heb gesloten. Zijn Russische vriendin Gelya en hij besluiten - lees: zij besluit - vanuit Leiden naar Rome te fietsen, hij met een tweedehandse racefiets Batavus en zonder enige fietservaring, zij afgetraind en met een volledig uitgeruste montainbike.  


En die filosofie van de heuvel, hij stelt ze na iedere heuvel weer wat bij. Ze klinkt in het Russisch trouwens ontwapenend simpel: 'Prosta tak' - 'gewoon zo'. Over het doel en de weg ernaartoe.   Over de weg die belangrijker is dan het doel. Maar zonder doel ook geen weg, dus toch ... Of is het net omgekeerd, zonder weg geen doel? Hilarisch bij tijden, soms ontroerend en altijd helemaal Pfeijffer. 

In Brieven uit Genua verwees Pfeijffer al naar deze fietstocht, die hem uiteindelijk in Genua zou doen belanden, de stad die de inspiratiebron is voor zijn grootse roman La Superba. Het helpt wellicht als je die roman al gelezen hebt, of misschien krijg je door dit lichtere opstapje juist wel zin in het grotere werk. Veel leesplezier!

★★★★

Een soort van liefde - Alicja Gescinska

Een licht-filosofische roman over de liefde, over soorten van liefde. 
Enerzijds de moeizame liefde van een vader en een dochter. Elizabeth Vermont moet na het overlijden van haar vader het huis leegmaken en reageert daarop  emotioneler dan ze zelf had verwacht. En dan is er nog de stormachtige liefdesgeschiedenis van een jonge Belgische studente met professor Raymond Vernon. Waarmee zeker niet alles gezegd is, maar dat zijn wel de hoofdlijnen. 

Gescinka schreef eerder al een autobiografisch gekleurd werk over vrijheid. Net als vrijheid is liefde een begrip dat moeilijk te vatten is. Daarom kan je het volgens haar beter in een roman behandelen dan in een wetenschappelijke verhandeling. Dat betekent dat de verhaallijn toch altijd wat ondergeschikt blijft aan de filosofische bedoeling van deze roman. En dat is best een moeilijke evenwichtsoefening. De fictielezer struikelt misschien over de vele oneliners, de filosofische lezer vindt het verhaal misschien maar niks. 
Ik vind dat ze er vrij goed mee wegkomt. De romanpersonages en de plot zijn op zichzelf boeiend  om tot het einde toe van deze roman te genieten, en tussen de vele oneliners zaten ook wel pareltjes. Perfect was deze roman niet. Om in de stijl van het boek te blijven sluit ik zelf af met deze:
There's a crack in everything, that's how the light gets in. (Leonard Cohen)

★★★★

maandag 12 september 2016

Judas - Amos Oz

Vertaald door Hilde Pach
Uitgegeven bij De Bezige Bij
400 blz



In Jeruzalem stopt een jonge student uit financiële noodzaak met zijn studies. Hij neemt een eigenaardige job aan: elke avond zal hij luisteren, praten en discussiëren met een oude invalide man, in ruil voor kost en inwoon en geheimhouding. 
De oude man heeft uitgesproken ideeën over het zionisme en het worden dan ook boeiende gesprekken. Uiteraard krijg je geen pasklare antwoorden, dat is eigen aan literatuur. Maar het boek doet je wel nadenken. Het Midden-Oosten is vandaag een brandhaard van jewelste. En terwijl je leest over de onafhankelijkheidsoorlog van 1948, kan je alleen maar bedenken hoe vandaag nog altijd alle partijen van hun eigen gelijk overtuigd blijven. Tegelijkertijd is het natuurlijk ook een boek over een jongeman op zoek naar de zin van zijn leven en naar de liefde. En over het onoverkoombare verlies van een zoon. En de titel dan? Als spinoff van zijn scriptie verdiept de jonge Shmuel zich in de rol van Judas, en die wijkt behoorlijk af van wat wij al altijd over de figuur van Judas aannamen. Maar de titel verwijst natuurlijk ook naar de gecompliceerde relaties tussen de verschillende personages in deze roman. Boeiende roman dus, maar wel slow reading. Liefhebbers van Amos Oz zullen dit zeker waarderen. Geen 4 sterren omdat ik mij op den duur toch wel begon te ergeren aan de steeds terugkerende beschrijvingen van de personages. De kracht van de herhaling, zeker? Maar voor mij mocht het iets subtieler. 

★★★1/2

zaterdag 20 augustus 2016

De trilogie van het kwaad - Roberto Costantini


Jij bent het kwaadTrilogie van het kwaad #1
De wortels van het kwaad -  Trilogie van het kwaad #2
Het kwaad vergeet niet -Trilogie van het kwaad #3

Vertaald door Miriam Bunnik, Mara Schepers
Uitgegeven bij Wereldbibliotheek

Vakantie is voor mij naar Italië gaan. En ja, ook wat meer ontspannende lectuur lezen dan gewoonlijk. Combineer de twee en je komt bij de Italiaanse misdaadroman terecht. Ik heb dit jaar bijzonder genoten van het werk van Roberto Costantini. Zijn Trilogie van het kwaad is niet alleen een knap geschreven misdaadverhaal, het graaft ook in het koloniale verleden van  Italië en toont de pijnlijke verbondenheid  van politiek, geheime diensten, zakenleven en misdaad.
Het hoofdpersonage Inspecteur Michele Balistreri lijkt zo uit een film noir gestapt: poker, seks en alcohol lijken het enige dat hem kan boeien.   Hij maakt een aantal kapitale blunders bij een moordonderzoek en dat blijft hem achtervolgen. Naarmate de plot vordert voel je hoe hij in de knoop ligt met zichzelf en met zijn verleden. Dat wordt uitgewerkt in de volgende delen van de trilogie. Michele heeft zijn jeugd doorgebracht in Tripoli, in Libië, en wat daar gebeurd is, zowel op politiek als op emotioneel vlak,  is de sleutel tot het soms ergerlijke gedrag van Balistreri.  Ik hou van goede verhalen met dat ietsje meer, waar de tijd en de plaats van het gebeuren een eigen verhaal vertellen. Costantini is voor mij dan ook een aanrader.

✭✭✭✭


donderdag 11 augustus 2016

Het huis aan de Gouden Bocht

Vertaald door Mieke Trouw-Luyckx
Uitgegeven bij Luitingh-Sijthoff
blz. 380


Op citytrip in Amsterdam bevond ik mij plots aan de Gouden Bocht, dat stukje aan de Herengracht waar in de 17de eeuw de rijkste Amsterdammers woonden. Ik herinnerde mij plots dat ik thuis een boek liggen had, Het huis aan de Gouden Bocht en mijn interesse was meteen gewekt.  
In Jessie Burton's roman komt de jonge plattelandsvrouw Petronella Oortsman er wonen als kersverse bruid van de rijke VOC-koopman Johannes Brandt. Het huwelijk is, om het zachtjes uit te drukken, niet wat Petronella ervan verwachtte. Centraal in het verhaal staat het poppenhuis, een heel duur geschenk van Johannes aan Petronella. Zo'n poppenhuis kostte algauw evenveel als het echte huis. Het is dan ook vakmanschap van de bovenste plank, met inlegwerk, dure materialen en alles tot in de kleinste details een miniatuurversie van het grote huis. Poppenhuizen van dit soort werden vaak gegeven aan jonge vrouwen om op die manier te leren hoe ze een echt huishouden moesten bestieren.   In Petronella's leven speelt het een bepalende, mysterieuze rol. En de lezer wordt op die manier toeschouwer van het leven van de gegoede burgerij in Amsterdam.  
Ik heb deze historische roman zeer graag gelezen. De ontwikkeling van de plot met het poppenhuis vertoont misschien wel voodoo-achtige kantjes,  maar de personages zijn zeer sterk getekend. Te sterk, te onafhankelijk denkend voor die tijd, zullen sommige kritische lezers opwerpen, maar ik ben daar nog niet zo zeker van. Ik geloof dat elke tijd zijn onafhankelijke geesten had, vrouwen zowel als mannen,  die misschien niet altijd een publiek forum vonden, maar er wel degelijk waren. En toen ik er na de lectuur van het boek achterkwam dat het poppenhuis van Petronella Oortsman echt bestaat - het is namelijk een van de pronkstukken van het Rijksmuseum - had ik het gevoel dat de cirkel rond was. De Gouden Bocht leidde mij naar dit boek en dit boek stuurt mij - hopelijk binnenkort - terug naar Amsterdam.
★★★1/2

dinsdag 31 mei 2016

Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte - Joachim Meyerhoff

Vertaald door Jan Bert Kanon
Uitgegeven bij Signatuur
312 blz.

Eerst maar al even vermelden dat dit al deel 3 is van een zesdelige cyclus Alle toten fliegen hoch. Misschien heb ik dus hier en daar een nuance gemist door zo meteen met deel drie te beginnen. Het heeft me in elk geval niet belet enorm te genieten van deze roman.  
Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte is een grappig boek over een jongeman die vreselijk hard probeert om een goede acteur te worden. Zijn ervaringen in de toneelschool zijn met veel humor beschreven. Hij worstelt met opdrachten als: Draag een fragment uit Effi Briest voor als nijlpaard. Of: jullie zijn staafjes spaghetti die in het kokende water worden gegooid.   Stuk voor stuk opdrachten die  de jonge acteurs moeten helpen om tot hun eigen kern door te dringen. Voor de jonge Joachim, die nog worstelt met de dood van zijn broer en de vechtscheiding van zijn ouders,  is dit een bijna onmogelijke opdracht. Dat hij zijn toneelopleiding tenslotte afmaakt is al bij al een wonder. Net als in het echte leven blijft hij te veel een observator ipv een speler. Ik vind de titel van dit boek, een citaat uit de Werther van Goethe, dan ook zeer goed gekozen.
De mooiste stukken vond ik die over zijn excentrieke grootouders bij wie hij al die tijd verblijft tijdens zijn studentenperiode aan de toneelschool van München. De beschrijving van hun leven vol vaste rituelen doen een verleden tijdperk aan je passeren. Hilarisch en ontroerend tegelijkertijd. 

★★★1/2

donderdag 26 mei 2016

De H is van havik - Helen Macdonald

Vertaald door Nico Groen en Joris Vermeulen
Uitgegeven bij De Bezige Bij
349 blz.

De H is van havik is een autobiografisch boek. Na de plotselinge dood van haar vader, een bekende persfotograaf, is Helen Macdonald helemaal het noorden kwijt. Om haar verdriet te verwerken besluit ze een havik af te richten, misschien om zo dichter bij haar vader, zelf ook een valkenier, te komen. Het proces is grensverleggend en schudt haar bestaan danig dooreen. De H is van havik is het relaas van haar zoektocht naar een nieuw evenwicht. 

En het is een buitengewoon boek geworden. Buitengewoon omdat je nu eenmaal niet vaak een boek leest met een professioneel valkenier/havikier in de hoofdrol. Buitengewoon omdat de manier waarop de jonge vrouw met het verlies van haar vader en haar angst voor de dood omgaat, vrij extreme vormen aanneemt. Haar identificatie met het universum van haar havik is vooral bedreigend voor haarzelf en haar geestelijke gezondheid en maakt de lectuur behoorlijk intens.  
Buitengewoon ook in de zin dat het uitzonderlijk knap geschreven is. Zelden las ik zo'n treffende originele beschrijvingen van roofvogels en de landschappen waarin het verhaal zich afspeelt. Mijn tolerantie voor ver doorgedreven beschrijvingen is meestal niet zo groot, maar ik heb op geen enkel moment de aandrang gevoeld om versneld door de beschrijvende passages te gaan. 
Verder zit het boek ook vol met literaire en culturele referenties die nooit geforceerd overkomen. Helen Macdonald is in het echte leven schrijver, dichter, illustrator, historica en natuuronderzoeker. Ze is verbonden aan de afdeling wetenschapsgeschiedenis en -filosofie  van de Universiteit van Cambridge. Als professioneel valkenier is ze betrokken bij internationaal roofvogelonderzoek. Dat voel je op elke pagina van dit boek en het maakt dat De H is van havik meer is dan een ego-document. 
Ik vind het een aanrader.

★★★★1/2